1

2

3

4

5

 

Rola trenera selekcjonera kadry Polski

W każdej drużynie piłkarskiej najważniejszą rolę odgrywa trener główny, to on decyduje o wszystkich kluczowych sprawach, z wyłączeniem oczywiście decyzji o transferach zawodników z innych klubów, to bowiem jest domena menedżerów klubu, bowiem taka decyzja wiąże się z finansami danego klubu. Rola trenera selekcjonera jest podobna zarówno w przypadku drużyn ligowych, jak też i odnośnie reprezentacji naszego kraju. Taki trener selekcjoner kadry Polski zostaje powołany przez zarząd Polskiego Związku Piki Nożnej, po przeprowadzeniu odpowiednich konsultacji, rozmowach z różnymi kandydatami. Po podjęciu decyzji i uzgodnieniu stanowisk zostaje podpisana umowa z trenerek selekcjonerem, może ona określać, do kiedy będzie podpisany kontrakt, wymieniając konkretna datę, może też być sformułowana warunkowo, że na przykład trener będzie pełnił swoją funkcję do końca danych mistrzostw, jeżeli reprezentacja naszego kraju się do nich zakwalifikuje. Po podpisaniu kontraktu trener selekcjoner naszej reprezentacji narodowej w piłce nożnej otrzymuje władze prawie absolutną – to on decyduje o tym, którzy zawodnicy będą powołani do kadry Polski, którzy wezmą udział w zgrupowaniach, na jakich pozycjach będą grać poszczególni zawodnicy w danych meczach – trener jest jednostką autonomiczną. W sumie dobrze, że tak się dzieje, może dany trener w ten sposób swobodnie budować drużynę narodową, wcielając swoje koncepcje.

Kiedy sędzia decyduje o dogrywce

Przepisy, które obowiązują w piłce nożnej, zasady gry i formy rozstrzygania poszczególnych kwestii przez sędziego głównego podczas meczu, mają bardzo starą historię, praktycznie od powstania pierwszych drużyn piłkarskich powstało w tej kwestii bardzo niewiele zmian. W polskich rozgrywkach ligowych również zmienia się niewiele, kilkanaście lat temu wprowadzono zmianę punktacji meczów ligowych, poprzednio za wygranie meczu drużyna otrzymywała 2 punkty, obecna regulacja mówi o 3 punktach – podstawa do takiej zmiany była chęć większej motywacji dla drużyny, by nie grać na remis, lecz starać się osiągnąć zwycięstwo, a więc strzelić więcej bramek. Generalnie podczas meczy czy to ekstraklasy, czy meczy ligowych nie są stosowane dogrywki. Takie decyzje zapadają w sytuacji, kiedy mecze rozgrywane są systemem pucharowym, czyli na przykład w jakichś rozgrywkach jest rozgrywany półfinał, gdzie do dalszych gier przechodzi tylko zwycięzca, zaś przegrani odpadają z dalszych gier. Wówczas w przypadku remisu w regulaminowym czasie gdy, czyli podczas 90 minut, sędzia główny decyduje o rozegraniu dogrywki – składają się na nią 2 części po 15 minut każda, przy czym po I części dogrywki drużyny zmieniają się polami. Jeżeli i to nie doprowadzi do wyłonienia zwycięzcy, sędzia dyktuje serie rzutów karnych, każda drużyna wykonuje po 5 takich rzutów. Jeżeli i to nie rozstrzyga o tym, która drużyna zwycięża, wykonywane są następne rzuty karne aż do skutku.

Rola poszczególnych sędziów podczas meczu piłkarskiego

Podczas rozgrywania meczy piłkarskich najważniejszą wyrocznią na boisku jest sędzia główny zawodów. To on decyduje o tym, kiedy odgwizdać rzut wolny, czy zaliczyć strzeloną bramek, czy też nie uznać jej z jakichś tam względów. To sędzia główny decyduje, kogo ukarać kartka koloru żółtego, a kogo czerwoną, co jest równoważne z opuszczeniem przez danego zawodnika boiska (zgodnie z przepisami taki ukarany czerwona kartka zawodnik musi zejść do szatni, nie może podczas dalszej części meczu przebywać nawet przy linii bocznej boiska. Sędzia główny ma do pomocy dwóch sędziów bocznych, zwanych też liniowymi oraz sędziego technicznego (ta funkcja została wprowadzona stosunkowo niedawno, poprzednio funkcje sędziego technicznego pełnili sędziowie boczni). To sędziowie liniowi odpowiedzialni są za to, aby sygnalizować sędziemu głównemu, czy miał miejsce spalony, czy pika wyszła poza linie boczna lub końcowa boiska i która drużyna będzie wznawiać grę rzutem z autu lub z linii bramkowej. Należy dodać, że sędziowie boczni nie podejmują decyzji, są tylko jakby głosem doradczym dla sędziego głównego, który przecież nie może być tak blisko linii bocznej boiska, by widzieć, czy piłka ja opuściła – generalnie jednak sędzia główny przyjmuje podpowiedzi i wskazania bocznych sędziów i podejmuje decyzję w danych kwestiach zgodnie z ich sugestiami. Rola sędziego technicznego jest taka, że to do niego trenerzy zgłaszają potrzebę zmiany zawodników, to on sygnalizuje sędziemu głównemu tego rodzaju sytuacje.

Na czym polega gra ofensywna drużyny

Każdy mecz piłkarski jest osobnym wydarzeniem, na każdy taki mecz przygotowywana jest osobna taktyka gry, zostają rozpisane przez trenera scenariusze dla poszczególnych formacji, jak i dla pojedynczych zawodników. Opracowywanie takiej strategii zajmuje czasem cały sztab ludzi, pracujących przez wiele dni, wykorzystujących wszelkie dostępne informacje o przeciwniku, oczywiście jest też wykorzystanie swojej własnej wiedzy z zakresu taktyk piłkarskich i czerpanie z własnego doświadczenia. Czasami jest taka sytuacja, że daną drużynę satysfakcjonuje wynik remisowy – wówczas trener ustawia drużynę defensywnie, wzmocniona zostaje linia obrony, natomiast wtedy drużyna gra zazwyczaj – jak to się mówi w języku piłkarskim – jednym wysuniętym napastnikiem. Jeśli jednak założeniem drużyny w danym meczu jest zwycięstwo, strzelenie jak największej ilości bramek, wówczas przyjmuje ona ustawienie wybitnie ofensywne. W praktyce polega to na ustawieniu, kiedy w tak zwanym napadzie jest dwóch wysuniętych napastników, mają oni do pomocy całą linię środkowych graczy boiska, czyli typowych pomocników. Jest też duża rola w takim meczu dla tak zwanych pomocników ofensywnych, zarówno środkowych, których zadaniem jest podciąganie piłki środkiem boiska jak najbliżej bramki przeciwnika i strzał z dystansu w kierunku bramki, albo też zagrywki krótkimi podaniami do środkowych napastników.

Rola bocznych i środkowych obrońców

Na boisku piłkarskim podczas rozgrywanego meczu każda drużyna podzielona jest na trzy podstawowe formacje, oczywiście ilość zawodników w poszczególnych formacjach na dany mecz ustala trener drużyny, ma w tej kwestii zupełną dowolność, kieruje się w swojej taktyce jednym – osiągnięciem korzystnego rezultatu. Najbliżej bramkarza występuje formacja obrony, zwana też formacja defensywna. Składa się zazwyczaj z dwóch obrońców środkowych i dwóch bocznych. Następna formacja, operująca w środku boiska, to pomocnicy, ich liczba jest różna w zależności od ustawienia drużyny na dany mecz, pomocników może być zazwyczaj od 3 do 5. Najbardziej wysunięta od własnej bramki formacja to napastnicy, może ich być od 1 do 3, rzadko zdarza się inny układ. Jeśli chodzi o linie obrony, to każdy z zawodników ma swoje role do wykonania, niezależnie oczywiście od szczególnych zadań na konkretny mecz, od założeń taktycznych przygotowanych przez trenera. Rola obrońców środkowych to niedopuszczenie zawodników drużyny przeciwnej do czystej sytuacji strzeleckiej, zbliżenie się zanadto do bramki drużyny, utrudnienie napastnikom oddania strzału głową z dośrodkowania – po prostu muszą stanowić mur nie do przejścia. Środkowi obrońcy są zazwyczaj dość wysocy, mocno zbudowanie. Z kolei boczni obrońcy, poza niedopuszczaniem napastników do możliwości dośrodkowania piłki, wspierają w ofensywnych akcjach kolegów z pomocy, a nawet zapuszczają się w szybkich rajdach pod bramkę przeciwnika.

Co to jest pressing

Na każdy rozgrywany mecz cały sztab trenerski każdej z drużyn przygotowuje taktykę, według której będzie prowadzony dany mecz. Taka taktyka jest opracowywana na podstawie wielu różnych czynników, między innymi są analizowane przez szkoleniowców poszczególne mecze drużyny przeciwnej, predyspozycje poszczególnych zawodników, ich bieżąca forma oraz to, jaką taktykę może dana drużyna przygotować na ten konkretny mecz. Często też już po rozpoczęciu gry okazuje się, że taktyka gry przyjęta przed meczem, poszczególne założenia taktyczne są nieskuteczne, bowiem drużyna przeciwna znalazła antidotum na opracowaną wcześniej taktykę. Bardzo skuteczną taktyką rozgrywania meczu jest zasada pressingu, polega ona najkrócej mówiąc na bardzo dokładnym kryciu poszczególnych zawodników, stosuje się taką metodę zwłaszcza w sytuacji, kiedy dana drużyna ma groźnych 2 czy 3 zawodników, którzy strzelają najwięcej bramek, dobrze umieją wychodzić na czyste pozycje strzeleckie i są szybcy. Wówczas trener drużyny przeciwnej wyznacza swoich konkretnych zawodników, aby na boisku biegali razem z tymi groźnymi napastnikami, stanowili niejako ich cienie, by nie pozwolić im na swobodne rozgrywanie piki. W praktyce wygląda to tak, że po boisku biegają zawodnicy po dwóch – napastnik i pilnujący go obrońca boczny, chociaż najczęściej takie role przypisuje się dla zawodników z linii pomocy.

Sposoby wykonywania rzutów karnych

Podczas rozgrywania meczów piłkarskich są momenty szczególnie emocjonujące kibiców obu drużyn, szczególnie ważne dla wyniku całego spotkania – mowa tu jest o rzutach karnych. Sędzia główny meczu orzeka o wykonaniu rzutu karnego w szczególnych sytuacjach, jest to forma ukarania drużyny za zagranie niedozwolone w obrębie własnego pola karnego, z reguły jest to sfaulowanie przeciwnika, który jest w posiadaniu piłki i może stworzyć zagrożenie dla bramki, może to być też faul na zawodniku, który wprawdzie nie jest w danej chwili przy pice, jednak ma dobra pozycję strzelecka i jest do niego kierowane podanie. Rzut karny wykonywany jest z odległości 11 metrów od bramki (angielskie 12 yardów), pomiędzy zawodnikiem wykonującym rzut karny a bramkarzem nie może być żadnego zawodnika. Rzut jest wykonywany, kiedy sędzia da sygnał gwizdkiem i podniesie do góry rękę. Zawodnik wykonujący rzut karny stara się maksymalnie zmylić bramkarza drużyny przeciwnej, biegnąc do piłki patrzy na przykład w jeden róg bramki, natomiast piłkę stara się skierować w przeciwny narożnik. Podczas rzutów karnych bramkarze mają małe szanse na ich obronę, z uwagi na bliską odległość od bramki – średnio jest bronionych 20 procent takich strzałów. Bramkarz również stara się zmylić przeciwnika, stojąc na linii bramkowej, jak nakazują przepisy, wykonuje zwody w prawo czy w lewo, wskazując, że rzuci się w dany róg, po czym decyduje się na ruch zupełnie odwrotny.

Jakie konsekwencje ukarania za faule

Każda gra sportowa posiada określone ramy, regulamin, który mówi też o konsekwencjach za poszczególne przewinienia – taki system również panuje piłce nożnej. Jeżeli zawodnik danej drużyny popełni przewinienie, zagra w sposób niezgodny z przepisami (najczęściej są to faule zawodnika drużyny przeciwnej), zostaje przez sędziego upomniany, natomiast drużyna przeciwna wykonuje tak zwany rzut wolny, jest on wykonywane dokładnie z tego miejsca, gdzie nastąpiło przewinienie. Jeśli sfaulowanie zawodnika drużyny przeciwnej związane jest z brutalnym zachowaniem, jest to faul złośliwy, wykonany celowo, wówczas sędzia meczu ma prawo do ukarania zawodnika żółta kartka. Jest to już poważne przewinienie, taki zawodnik musi uważać, by po raz kolejny w tym samym meczu nie zostać ukarany. Jeśli jednak zdarzy się taka sytuacja, sędzią może temu zawodnikowi pokazać drugą żółtą kartkę, co w konsekwencji prowadzi do pokazania automatycznie czerwonej kartki, a więc ukarania najwyższą karą, jaka jest możliwa podczas jednego meczu. Wówczas sędzia nakazuje danemu zawodnikowi opuszczenie boiska, w konsekwencji czego jego drużyna do końca meczu ma już jednego zawodnika w drużynie mniej, a więc gra w dziesiątkę. Po otrzymaniu takiej czerwonej kartki zawodnik w polskiej ekstraklasie jest ukarany dodatkowo pauzą w dwóch kolejnych meczach, chociaż od tej reguły jest wyjątek – jeżeli otrzyma czerwoną kartkę nie za faule, ale za ratowanie (nieprzepisowe) drużyny przed utratą gola, pauzuje tylko przez jeden mecz.

Na czym polega taktyka gry na spalonego

W rozgrywkach piłkarskich, jeśli idzie o grę w piłkę nożna, we wszystkich krajach są stosowane te same praktycznie zasady, jednak z różnym naciskiem na proporcje pomiędzy poszczególnymi drużynami czy to ligowymi, czy reprezentacjami poszczególnych krajów. Te taktyki narzuca drużynie jej trener główny, wspierany oczywiście przez trenerów pomocniczych i cały sztab innych szkoleniowców. Czasami drużyna nastawia się na konkretne rodzaje zagrań, konkretną taktykę na dany mecz, a czasami nawet na poszczególne etapy danego meczu, w zależności od aktualnego wyniku, obrazu gry, taktyki stosowanej w danym czasie przez zawodników drużyny przeciwnej. Jedną z taktyk jest gra na tak zwany spalony, czyli inaczej mówiąc – stosowanie (celowe) pułapki ofsajdowej. Spalony ma miejsce w sytuacji, kiedy zawodnik drużyny przeciwnej, w momencie wystosowania do niego podania ze strony partnera, znajduje się bliżej linii bramkowej przeciwnika niż najbardziej cofnięci pod swoją bramkę zawodnicy z drużyny przeciwnej, z wyjątkiem oczywiście bramkarza. Taktyka gry na spalonego polega na tym, że w momencie, kiedy atakuje drużyna przeciwna, zbliża się do bramki drużyny i planowane jest długie podanie do jednego z napastników, obrońcy szybko przemieszczają się do przodu, by pozostawić na spalonym zawodników, do których może być kierowane dane podanie.

System rozgrywek ligowych w Polsce

W każdym kraju europejskim istnieją systemy rozgrywek ligowych w piłce nożnej, obecnie obowiązujący w Polsce system powstał ostatecznie w roku 2008 (wtedy miały miejsce jego ostatnie modyfikacje). Najważniejsze w naszym kraju rozgrywki odbywają się w ekstraklasie, obejmuje ona 16 drużyn. System rozgrywek polega na tym, że każdego roku są dwie rundy rozgrywek – jesienna i wiosenna, po których następuje podsumowanie punktacji. W ciągu roku każda drużyna rozgrywa z każdą inna po 2 mecze – jeden na swoim stadionie, drugi na stadionie przeciwnika. Za wygrany mecz drużyna otrzymuje 3 punkty, za przegrany – 0, natomiast w przypadku remisu obie drużyny otrzymują po jednym punkcie. Po zakończeniu rocznych rozgrywek następuje podsumowanie – dwie drużyny z najniższym dorobkiem punktowym spadają z ekstraklasy, na ich miejsce wchodzą 2 najlepsze drużyny z I ligi. Ta I liga składa się z 18 drużyn, rozgrywki odbywają się w niej identycznie jak w ekstraklasie, jest identyczna punktacja za poszczególne mecze (taka punktacja obowiązuje we wszystkich grupach ligowych na terenie Polski). Po zakończeniu cyklu rozgrywek z I ligi odpadają aż 4 drużyny, spadają one do II ligi. Ta II liga jest podzielona na 2 części – liga zachodnia i liga wschodnia, każda z nich liczy również po 18 drużyn, mecze odbywają się analogicznym systemem jak w lidze I i ekstraklasie. W naszym kraju jest jeszcze III liga, która obejmuje swoim zasięgiem 8 grup rozgrywkowych oraz IV liga, która skupia w sobie aż 20 grup. Poniżej są jeszcze drużyny piłkarskie skupione w klasach okręgowych, które zazwyczaj mają system rozgrywek skupionych na sąsiednich województwach.